Ulgi i prawa seniorów

Czy seniorzy w Polsce mają prawo do tańszych przejazdów koleją albo komunikacją miejską w swoim mieście? Czy osoby starsze muszą płacić abonament RTV? Jakie dokumenty są potrzebne, aby udokumentować te uprawnienia?

W Centrum Inicjatyw Senioralnych zdarza się nam odbierać telefony od osób starszych, które chcą poznać swoje prawa. Zainspirowani tymi rozmowami, prezentujemy krótkie kompedium, zawierające odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące ulg i zniżek. Niektóre z nich mają charakter ogólny i są regulowane przez ustawy, o innych decydują natomiast władze lokalne np. rada miasta. My, oprócz ogólnopolskich regulacji, dajemy przykłady uprawnień poznańskich seniorów, ale wszystkich innych gorąco zachęcamy do poszukiwania informacji o podobnych przepisach obowiązujących w innych miastach.

Przejazdy PKP

Większość osób doskonale wie, że ulgą na przejazdy kolejowe objęci są uczniowie, studenci, osoby niepełnosprawne. A jak dokładnie wygląda sytuacja podróżujących osób starszych?

Ustawa z 20. czerwca 1992 roku uprawnia emerytów i rencistów oraz ich współmałżonków, na których pobierane są zasiłki rodzinne do ulgowych przejazdów pociągami. Zniżka wynosi 37% i obowiązuje w 2. klasie pociągów osobowych, TLK oraz ekspresowych, ale seniorzy mają prawo tylko do dwóch takich przejazdów w roku. Aby z nich skorzystać, należy okazać specjalne zaświadczenie, wystawiane przez terenowe jednostki Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów. W Poznaniu zaświadczenie takie wydaje na podstawie legitymacji Zarząd Okręgowy PZERI przy ul. Młyńskiej 5 (pn.-czw.9.00-13.00). Opłata za wydanie zaświadczenia ważnego na 3 lata to 10 zł.

Do ulgowych przejazdów upoważnieni są także kombatanci i inwalidzi wojenni (nawet do 78%), a także osoby z orzeczoną niepełnosprawnością. Szczegóły dotyczące kategorii uprawnionych oraz wyskości ulg, znajdą Państwo w załączonej tabeli ulg ustawowych. 

Dla osób starszych, które dużo podróżują, a nie spełniają w/w kryteriów, spółki PKP proponują kupno specjalnych kart, które uprawniają do tańszych przejazdów:

Bilety jednorazowe:

Przejazdy komunikacją miejską

Osoby starsze korzystające z komunikacji miejskiej w Poznaniu moga liczyć nie tylko na ulgi, ale również na zwolnienia z opłat. Prawo do bezpłatnego przejazdu poznańskimi tramwajami i autobusami mają wszystkie osoby, które ukończyły 70. rok życia (również niemieszkające w Poznaniu). Wystarczy, że zamiast biletu będą mieli przy sobie ważny dowód tożsamości. Zwolnieni z opłat są także inwalidzi wojenni i wojskowi oraz Kombatanci Poznańskiego Czerwca 1956 r., którzy udokumentują to odpowiednimi legitymacjami.

Natomiast  emeryci i renciści (oraz ich współmałżonkowie, na których otrzymują zasiłki rodzinne) mają prawo do korzystania z komunikacji miejskiej na podstawie biletów ulgowych (50%). Podczas kontroli muszą  jednak okazać ważną legitymację emeryta-rencisty albo aktualny odcinek emerytury lub renty, wraz z dowodem tożsamości (a w przypadku współmałżonka decyzję o przyznaniu zasiłku rodzinnego, wraz z dowodem tożsamości). 50% ulgi przysługuje także kombatantom i osobom represjonowanym na podstawie legitymacji wydanej przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Dokładne informacje, wraz z wykazem osób uprawnionych przez Miasto Poznań do korzystania ze zniżek, dostępne są na stronie ZTM.

Od listopada 2015 r. osoby po 65 r.ż. posiadające kartę PEKA mogą skorzystać z tańszych przejazdów komunikacja miejską. Seniorzy mogą kupić bilet roczny na całą komunikację miejską za 50 zł. Oferta przeznaczona jest dla osób, które ukończyły 65 lat. 

Opłaty abonamentowe RTV

Na podstawie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, osoby które ukończyły 75 lat są całkowicie zwolnione z opłat abonamentowych. Aby udokumentować takie prawo wystarczy jedynie dowód osobisty. Młodsi seniorzy także mogą liczyć na taką ulgę, ale muszą spełnić bardziej szczegółowe warunki. Z opłaty zwolnione są osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Dokument uprawniający do zwolnienia z opłat to dowód osobisty oraz decyzja jednostki organizacyjnej ZUS, albo innego organu emerytalno-rentowego o wysokości emerytury w danym roku (odcinek emerytury lub decyzja o przyznaniu albo waloryzacji emerytury).

Z opłat abonamentowych zwolnieni są także kombatanci oraz inwalidzi wojenni i wojskowi.

Szczegółowe informacje dotyczące warunków zwolnienia z opłat znajda Państwo na stronie Poczty Polskiej

Kultura i rozrywka

Większość placówek kulturalnych traktuje seniorów ulgowo, proponując zniżki o różnej wysokości. W Polsce obowiązują przepisy, które obligują wszystkie muzea państwowe do wprowadzenia ulgowych biletów dla kilku kategorii osób, w tym dla  osób powyżej 65. roku życia, emerytów, rencistów i rencistów socjalnych. Dokumentami uprawniającymi do korzystania z tej ulgi są legitymacje emeryta-rencisty czy dokumenty potwierdzające wiek. Większość poznańskich ekspozycji seniorzy mogą więc obejrzeć o połowę taniej lub ze sporą zniżką. 

Na ulgi mogą też liczyć dojrzali widzowie poznańskich kin i teatrów. Wszystkie sceny w mieście oferują bilety ulgowe dla emerytów i rencistów - podstawą jest tu legitymacja lub inny dokument potwierdzający takie uprawnienie. Podobnie jest w przypadku mniejszych kin studyjnych, natomiast w sieciowych kinach - multipleksach, możliwość kupna biletu ulgowego mają wszystkie osoby powyżej 60 roku życia, po okazaniu dowodu tożsamości. W ten sposób można zaoszczędzić kilka złotych.

 

Od 8 listopada 1997 r. wprowadzenie ulgowych op³at jest obowi¹zkiem muzeów
pañstwowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 130, poz. 854). Ulgowe bilety mog¹ kupowaæ:
osoby niepe³nosprawne wraz z opiekunami oraz rencioeci, emeryci, nauczyciele
wszystkich szkó³, studenci i uczniowie.Od 8 listopada 1997 r. wprowadzenie ulgowych opłat jest obowiązkiem muzeów państwowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 130, poz. 854).Od 8 listopada 1997 r. wprowadzenie ulgowych op³at jest obowi¹zkiem muzeów
pañstwowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 130, poz. 854). Ulgowe bilety mog¹ kupowaæ:
osoby niepe³nosprawne wraz z opiekunami oraz rencioeci, emeryci, nauczyciele
wszystkich szkó³, studenci i uczniowie.