Centrum Inicjatyw Senioralnych w Poznaniu
O Centrum

Wystawa czasowa „Klejnoty nie tylko w koronie”

07.1.2026
Zdjęcie przedstawia szklane paciorki w różnych kolorach.
fot. Ł Bartkowiak

Muzeum Archeologiczny w Poznaniu zaprasza seniorki i seniorów do odwiedzenia wystawy czasowej „Klejnoty nie tylko w koronie”, poświęcona znaczeniu kamieni szlachetnych i ozdobnych w średniowieczu.

Ekspozycja ukazuje, jak biżuteria odzwierciedlała status społeczny, wierzenia, symbolikę i wyobrażenia o świecie.

Wystawa

  • do 28 lutego
  • miejsce: sala parkietowa na I piętrze
  • wstęp w cenie biletu do muzeum

W średniowieczu minerałom przypisywano nie tylko walory estetyczne, ale także właściwości magiczne i lecznicze. Szafiry łączono z niebem, rubiny i granaty z siłą życiową i krwią, ametysty z duchowością i czystością intencji, kryształ górski i diamenty z doskonałością, a szmaragdom przypisywano moc leczenia. Szczególnie bogato zdobione kamieniami szlachetnymi były korony władców, wykonywane najczęściej w technice kaboszonowej, z gładkimi, niefasetowanymi kamieniami.

Choć korona Bolesława Chrobrego nie zachowała się do naszych czasów, wystawa w swej narracji przywołuje znane średniowieczne insygnia władzy, takie jak Korona Świętego Stefana, Korona Świętego Cesarstwa Rzymskiego czy Korona Ottona III, które pozwalają zrozumieć poziom ówczesnej sztuki jubilerskiej oraz hierarchię cenionych kamieni.

Druga, niezwykle poruszająca część wystawy poświęcona jest „klejnotom zwykłych ludzi” — paciorkom odkrywanym w grobach kobiet, dzieci, a sporadycznie także mężczyzn, na cmentarzyskach wczesnośredniowiecznych z XI–XII wieku. Niektóre pochówki zawierały imponujące kolie liczące kilkaset, a nawet ponad tysiąc paciorków, stanowiące wyraz statusu, tożsamości i wierzeń ich właścicieli.

Paciorki wykonywano z różnorodnych materiałów: szkła, bursztynu, kryształu górskiego i karneolu, ale także z fluorytu, realgaru, ametystu, agatów, fajansu, gliny czy muszelek kauri.

Na wystawie prezentowane są zabytki pochodzące z wielu ważnych stanowisk archeologicznych, m.in. z Poznania, Gniezna, Giecza, Lądu nad Wartą, Milicza czy Krzanowic. Towarzyszą im współczesne paciorki szklane, wykonane technikami znanymi i stosowanymi już w średniowieczu.

Szczegóły: